Anasayfa      |      Tarihçe      |      Vizyon      |      Misyon      |      Teknik Servis      |      İletişim
 
     Pazar, 22 Ekim 2017
TEMSİLCİLİKLER
Convertech DAY
Eae EPPLE
Ferag Flint Group
Folex GMG Color
KBA Kodak
3M Perfecta
Praxair Recyl
D.W. Renzmann Rogers
Rotec Techkon
Q. I. Press Control  
OFSET BASKI MAKİNELERİNDE İŞLEMSİZ, KİMYASALSIZ KALIP

Yazdır E-posta

Cafer KÖROĞLU / Matbaa Mühendisi  Bu mail adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır

OFSET BASKI  MAKİNELERİNDE İŞLEMSİZ, KİMYASALSIZ KALIP

Ofset Baskı ve Kalıplarına Genel Bakış

Bugünkü modern ofset baskı, 1796 yılında Alois Senefelder’in bulduğu, düz baskı yöntemi olarak kabul edilen taş baskının (litografi) geliştirilmiş bir halidir. Taş plakalar, el presi yardımıyla baskı kalıbı olarak kullanıldı. İlerleyen yıllarda taş kalıplar yerine, Ira W.  Rubel (New Jersey,USA) ve Caspar Hermann (Almanya) tarafından geliştirilen bükülebilir metal plakalar baskı kalıbı olarak kullanılmaya başlandı(1905-1907). O sıralarda çoğunlukla çinko kalıpları ile baskı yapılmaktaydı.

Ancak çinko kalıplarının kullanılarak sac palakaları üzerine (sert yüzey üstüne sert malzemeyle) baskı yapılamadı. Bu problemin çözümü için kalıp kazanı ile baskı kazanı arasına yüzeyi elastiki bir kauçuk silindiri yerleştirildi. Böylece endirekt baskı sistemi oluştu ve daha sonra düz baskı olarak anıldı. Bu teknik, daha sonraları ofset baskı makinelerinde kullanıldı.

Baskı kalıbı ile baskı malzeme ( kağıt, karton,folye,plastik sac vb.) yüzeylerine direkt baskı yapılamaz. Ofset baskı sistemi bu yüzden endirekt (dolaylı) bir baskı yöntemidir. Baskı kalıbındaki düz görüntü, ilk olarak kauçuğa ters bir şekilde aktarılır. Elastiki kauçuk yüzeyine aktarılan ters görüntü daha sonra, kauçuk kazanı ile baskı kazanı arasında ilerleyen baskı malzemesi (kağıt, karton vb.) yüzeyine, baskı kazanının yaptığı forsa yardımıyla düz olarak aktarılır. Kalıp yüzeyinde iş olan (basılması istenen) yerler  ile iş olmayan yerler arasında, dikkate alınacak bir yükseklik farkı yoktur. Dolayısıyla bu baskı tekniğine ofset baskının yanısıra “düz baskı” da denmektedir.

Ofset baskı kalıpları, tek metalli, çok metalli ve küçük tirajlı işler için tercih edilen kağıt kalıp ve plastik folyolardan oluşmaktadır. Tek metalli kalıplar, çinko, çelik, alüminyum, fotopolimer yüzeyli kuru ofset ve toray susuz ofset kalıplarıdır. Alüminyum taşıyıcılı kalıplar yüzeyi işlenmemiş kalıplar ve yüzeyleri işlenerek ışığa karşı hassaslaştırılmış (pozitif, negatif) kalıplar şeklinde kendi aralarında ayrılmaktadırlar. Ofset baskıda kullanılan tek metalli kalıplar, özellikle şu iki önemli foksiyonu yerine getirmek zorundadır.

a) Nemlendirici madde, iş olmayan yerlere öyle tutunmalıdır ki, kapalı ince bir film tabakası meydana getirerek, baskı işleminde çoğaltılacak görüntünün oluşmasına olanak sağlamalıdır.

b) Kalıp yüzeyinde iş olan yerdeki tabakanın baskı işleminde meydana gelecek mekanik aşınmalara karşı iyi bir tutunma gücü göstererek, yüksek tirajlı işlerin basılmasına imkan tanıyacak dayanıklılıkta olmalıdır.

Çok metalli kalıplar, bimetal folyolar, trimetal ve quadro metal kalıplar şeklinde çeşitlilik gösterirler. Trimetal kalıplar da yine ışığa duyarsız ve ışığa duyarlı (negatif,pozitif) olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Genel olarak bakıldığında çok metalli kalıplar iki fonksiyonel yapıdan (görüntülü ve görüntüsüz yerler) oluşmaktadır. Trimetal kalıplarda ise, ilave taşıyıcı bir metal devreye girmektedir. Kalıpta iş olan görüntülü yerler, bir metal tarafından veya yüzeyine su kabul etmeyen özellikte bir alaşımdan (örneğin: bakır, prinç) yapılmıştır. İş olmayan yerlerde ise, su kabul eden özellikte bir metal kullanılarak (örneğin: Krom,nikel, çelik ve alüminyum) yapılandırılmıştır. Bugün modern ofset baskı sisteminde artık çinko,çelik ve çok metalli kalıplar kullanım alanını kaybetmiştir.

Çok metalli kalıplarda görülen bazı baskı problemlerinden dolayı, alüminyum kalıba olan yönelme hızlanmıştır. Aluminyum gümüş beyazlığında, yumuşak ve elektiriği iyi ileten hafif bir metaldir. Tabiatta saf olarak bulanan elemente kimyasal olarak kaolin, ton, lehm ve feldsipat kimyasal olarak bağlanmıştır. Bu saf aluminyumun baskı kalıpları için malzeme olarak kullanılması yetersiz olan metal sertliğinden (bükülme dayanıklılığı, yırtılma dayanımı vb.) dolayı uygun değildir. Bundan dolayı %99,5 saf aluminyuma  %0,5 demir, silikum, mangan, çinko, titan ve bakırdan oluşan alüminyum alaşımı kullanılmıştır.

Ofset baskı sisteminde gelişen teknolojiye bağlı olarak ışığa duyarlı (emülsiyon katmanı) duruma getirilmiş alüminyum kalıplar kullanılmaktadır. Günümüzde alüminyum kalıp olarak, daha çok konvansiyonel kalıplar ve CtP pozlandırıcı makinelerinin yaygınlık kazanmasıyla CtP kalıpları da, giderek artan miktarlarda kullanılmaktadır. Kulanılan CtP sistemine göre CtP kalıpları termal ve violet olarak ikiye ayrılmaktadır. Ofset baskıda bugüne kadar kullanılan hem konvansiyonel ve hem de CTP kalıplarının pozlandırma işleminden sonra, kalıp açma işlemi için kimyasal içerikli banyo işlemine ihtiyaç duyulmaktadır.

Artık günümüzde geleneksel ofset baskı kalıp hazırlama yöntemlerini tamamen değiştiren işlemsiz, kimyasalsız  (Kodak Thermal Direct)  baskı kalıbı geliştirilmiştir.


İŞLEMSİZ, KİMYASALSIZ OFSET BASKI  KALIBI

İşlemsiz, kimyasalsız ofset baskı kalıplarının ilk habercisi, dört yılda bir Almanya’nın Düsseldorf  şehrinde düzenlenen, “drupa 2004” uluslararası matbaacılık fuarı oldu. Başarılı çalışmalar ve kapsamlı birçok test programından sonra bu yeni ürün, başta Avrupa olmak üzere kısa sürede Asya ve Afrika pazarlarında kabul gördü.  Bu kalıbın ışığa hassasiyeti 800 - 850 nm (IR Lazer, ideal 830 nm) dalga boyu aralığında olup, piyasada yaygın olan mevcut tüm  termal CtP sistemleriyle pozlandırılabilmektedir. Burada asıl önemli olan, CtP sisteminin kalıpları pozlandırırken ek bir donanıma ihtiyaç duymamasıdır.

Image

Ofset baskı makinelerine yönelik kalıp hazırlama işlemlerinde bugüne kadar geleneksel yöntemle sonuç almak için banyo makinesi ve buna bağlı kimyasallara gerek duyulmaktaydı. Sektörün son zamanlarda yeni bir tekniği olan işlemsiz, kimyasalsız kalıp ile baskı makinelerindeki uygulamalara çok büyük kolaylıklar getirilmiştir. Bu sayede pozlandırılmış kalıp, baskı makinesine doğrudan takılarak, banyo makinesi, banyo ve banyo sonrası kimyasalların kullanımı, bunların tedariği, teknik bakım maliyetleri ortadan kaldırılmıştır.  

Image

Böylece CtP pozlandırma sistemiyle kalıp hazırlama yöntemine geçmek için CtP makinesi dışında hiçbir şey satın alma zorunluluğu yoktur. Buna bağlı olarak,  elektrik, atık su tesisatı için lojistik ve stoklama gereksinimi de ortadan kalkmaktadır. İşlemsiz kalıp, özel durumlar için ayrı bir  yıkama, zamklama istasyonuna veya diğer işlem basamaklarına gerek duymamaktadır. Neticede bu hususlar, işletmeye banyo makinesi satın alınması durumunda elde edilecek  maliyet tasarrufundan daha büyük bir anlamlar taşımaktadır. İşlemsiz kalıp kullanımıyla banyo makinesinin kaplayacağı alan, kurulum ücreti, tesisat giderleri, enerji ve su giderlerinden de tasarruf yapılacaktır.

Eğer bir ürünün, pratikte  sorunsuz şekilde çalışması bekleniyorsa, o ürünün mutlaka sağlam bir temele dayanması gerekir. Geleneksel elektrokimyasal yüzey işlemeli, anodize edilmiş alüminyum kalıp bu tür ürüne örnektir. İşlemsiz kalıp, taşıyıcı malzeme (alüminyum) ve nemlendirici maddeyi tutan tabaka bakımından (emülsiyon), diğer modern ofset baskı kalıplarına benzemektedir. Alüminyum taşıyıcı üzerinde, diğer kalıplarla mukayese edildiğinde oldukça ince özel polimerden yapılmış bir tabaka bulunmaktadır.

İşlemsiz kalıplar  tüm diğer termal kalıplar gibi CTP sistemine manuel, yarı ve tam otomatik olarak yüklenmektedir. Bu kalıplar negatif çalışmaktadır. Bunun anlamı thermo lazer pozlandırıcı kafa, baskı resmini kalıp üzerine işler ve bununla termal bir polimerizasyon (sertleşme) gerçekleşir. Bu süreçte, kalıp yüzeyindeki pozlandırılmış bölgelerde hiçbir parçacığın çözülmesi veya ayrılması sözkonusu değildir.

Konvansiyonel kalıplara göre daha düşük ışık hassasiyetine sahip olduklarından, bu kalıpların pozlandırılma hızları daha yavaştır. Buna rağmen dijital kalıp hazırlamada dikkate değer verimlilikte üretim yapılamaktadır. Örneğin (Magnus 400 Quantum) CTP kalıp pozlandırıcıyla V hız versiyonunda, 740 x 660 mm kalıp formatı ve 2.400 dpi çözünürlükle saatte 28 adete varan kalıp üretimi gerçekleşmektedir. 

Yüksek kaliteli ticari işlerin baskısı için beklentilere uygun bir çözünürlüğe sahiptir. 80’lik tram değerinde, %1- %98 aralığındaki tüm tram noktalarını güvenle taşımaktadır. Ayrıca kalıp, FM tramlamaya uyumlu olup, Staccato tramlama teknolijisiyle 10 veya 20 µm (mikronluk) tramlama yapılabilmekte ve SQUAREspot pozlandırma teknolojisiyle gerçek fotoğraf kalitesinde baskı sonuçları elde edilebilmektedir.

Ayrıca şu iki özellik, kalıp üretiminde ve baskı makinesiyle alakalı  herhangi bir sorun çıkmaması ve özel koruyucu tebdir alınmasını gerektirmeyecek şekilde yardımcı olmaktadır. İlk olarak, pozlandırılmamış yeni kalıp veya pozlandırılmış durumdaki kalıp, dört saate kadar sarı ışık altında ve bir saat de işletmedeki beyaz ışık altında kalabilir. İkincisi, pozlandırılmış kalıbın yüzeyindeki gizli görüntü, iki hafta boyunca ışıksız bir ortamda muhafaza edilmesi durumunda dayanıklılığını korur.

Pozlandırma işleminden sonra, geleneksel kalıp hazırlama yöntemlerindeki (kalıp açmak için banyo veya zamklama) işlemlere gerek yoktur. Kalıp alüminyum taban üzerinde eşit dağılmış özel polimer tabakadan oluştuğundan,  pozlandırılma esnasında termal bir polimerizasyon meydana gelir. Bu işlemde tabaka partikülleri çözülmez. Pozlandırılan kalıp, direkt olarak baskı makinesindeki kalıp kazanına bağlanır. Diğer CTP kalıplarına kıyasla daha zayıf resim kontrastı görülmesine rağmen, pozlandırılmış kalıbın baskı kazanı üzerine düzgün bir şekilde pozisyonlandırılmasına yardımcı olur.

“Kalıbın baskıda açılması” (develop on press) fonksiyonuyla  kalıp, baskı makinesi dönmeye başladıktan sonra nihai çalışma durumuna gelir. Makine ilk dönmeye başladığındaki ön nemlendirme, kalıbın görüntü olmayan bölgelerindeki polimer tabakasını kabartmaya başlar. Başlangıçta baskı makinesinde sıklıkla nemlendirici su filtresinin değiştirilmesi gerektiği veya pozlanmamış kalıp katmanının temizlenmesi gerektiği düşünebilir. Halbuki kalıba değen mürekkep merdaneleri devreye girdikten sonra, baskı mürekkebi sürekli akıcılığıyla (tack) kalıp yüzeyinde çözülen polimerizasyon katmanını, ilk kağıt tabakaları üzerine aktararak makine çıkışına gönderir.  Birkaç tabaka baskısından sonra, kalıp yüzeyi kaliteli baskı yapacak pozisyona gelir. Yani makine çalışırken, kalıpla normal baskıya 9 ila 15 tabaka basıldıktan sonra iyi kalitede baskı üretimine geçilir.

İşlemsiz kalıp, matbaada istenen kesintisiz iş koşullarına başarıyla uyum sağlar. Çizilmelere karşı dirençlidir. Çeşitli baskı mürekkeplerine, baskı kimyasalları ve nemlendirici maddelerine (klasik alkollü nemlendirmeden, alkolsüz nemlendirmeye kadar) uyumlu bir yapı gösterir. Ayrıca termal kalıbın bu karekteristik yapısı, farklı veya benzer baskı makinesinde kesintisiz bir üretim için kimyasalsız kalıp yerine, normal CtP kalıpları veya konvansiyonel ofset kalıplarının kulanılmasını mümkün kılmaktadır.

Tiraj dayanıklılığı ise üretici firma tarafından 100.000 baskı (o esnadaki baskı parametrelerine bağlı) olarak onaylanmıştır. Bu tiraj dayanıklılığıyla, büyük çeşitlilikteki günlük ticari işlerin baskı yükünün üstesinden rahatlıkla gelinebilir.

Kimyasalsız kalıp, bütün küçük ve orta ölçekli ofset baskı işlerine uygunluk göstermektedir. Yüksek çözünürlüklü yapısıyla, yüksek kaliteli işlerin basılmasına imkan tanımaktadır. Diğer ilginç bir alan olan dar ebatlı rulo (web) ofset  baskı makineleri için de kalıp üretimi düşünülmektedir.

Her ne olursa olsun işlemsiz, kimyasalsız kalıp kullanıcıları geleneksel kalıp hazırlama yöntemlerine bağlı olan tüm maliyet ve masraflardan tasarruf etmektedirler. Aynı zamanda kalıp üretimindeki işlem basamaklarının azalmasıyla, geleneksel  kalıp hazırlama (montaj, pozlandırma,banyo) safhalarında  oluşabilecek muhtemel işlem  sapmaları ve hata kaynaklarından kurtulmuş olunur.

Büyük Ölçüde Çevre Dostu

Hiçbir kalıp işleme yöntemi yoktur ki, kalıp açmada atık su veya kalıntı sıvılar olmasın. Nötrleştirme veya eski banyoların ön işleme v.b. işlem basamakları geçmişe ait teknolojilerdir. Thermal Direct kalıbı, banyo kullanımı ve arıtmaya dair bütün problemleri gidermektedir.

Kalıplar özellikle ağır çevre ve arıtma yükümlülüklerine uygunluk gösterir. Ülkemizde, henüz gelişmiş ülkelerdeki gibi bu konularda yaptırım gücü olan yasal düzenlemeler yeterli seviyede değildir. Mevcut matbaalar incelendiğinde konvansiyonel kalıp kullananların çevreyi ve su kaynaklarını daha ciddi oranlarda tehdit ettiği gözlenir. Kalıp banyo makineleri ortalama 35- 40lt’lik kapasiteye sahiptir. Her kalıp üretici firma, kalıplarına uygun farklı bir banyo kimyasalı, su karışımı önermekte ve bu oran çoğunlukla, 1/3, 1/4, 1/5, 1/8 veya 1/9 şeklinde hazırlanmaktadır. Örneğin, ayda 70x100 cm ebadında ortalama 2500 adet kalıp kullanan bir matbaanın her 500-600 kalıpta bir banyo kimyasallarını tazelemesi gerekir. Böyle bir işletme, yaklaşık olarak ayda 180-200 litre ve yılda 2500 m3 kimyasalllı atık suyu çevreye bırakmaktadır. Her bir litre kimyasal, 10 litre temiz suyu kirletmektedir. Bu hesaplamalar sonucunda, Türkiye genelindeki tüm matbaalar gözönüne alınırsa, ortaya korkunç rakamlar çıkacaktır.

CTP sistemi ile çalışan işletmelerde de,  çevre açısından benzer sorunlar yaşanmaktadır. Gerek termal ve gerekse violet kalıpların baskıya hazır hale gelebilmesi için pozlandırma işleminden sonra yine  CTP makinesi içinde kimyasal işlemin uygulanması gerekmektedir. Bu sistemle baskı kalıbı hazırlanmasında üreticiden üreticiye değişen farklı miktarda kimyasal kullanımı söz konusudur. Örneğin A üreticisi 1 kg kimyasal ile 8 m² kalıp açabiliyorsa, bu miktar B üreticisi için farklı olabilmektedir. Değişmeyen tek husus ise, baskı makinesi için kalıp hazırlanırken her iki yöntemde de kimyasal kullanılmasıdır.

Sonuç olarak geleneksel baskı kalıp hazırlama yöntemlerinin çevreye verdiği zarar, yalnızca işlemsiz, kimyasalsız kalıpların kulllanımıyla önlenir. Kimyasalsız kalıp kullanımının sağlayacağı avantajlara, işletmede çalışan personel sağlığının daha az zarar görmesi de eklenebilir.

BAZI TEKNİK BİLGİLER

Kalıp                                        Dijital termal kalıp

Kullanım                                 Düşük ve orta tirajlı tabaka ofset baskı işlerinde

Kalıp rengi                              Açık mavi

Kalıp kalınlıkları                     0,14 mm, 0,20mm ve 0,30mm

Maksimum genişlik             1.050mm

Spektral hassasiyet              800- 850nm

Uyumlu kalıp pozlandırıcılar  Tavsiye edilenler: Kodak Trendsetter-, Kodak Lotem ve Kodak Magnus kalıp
                                                    pozlandırıcıları
                                                    Uyumlu olan diğer kalıp Pozlandırıcılar Screen PT-R- Serisi  modelleri,
                                                   Heidelberg Topsetter ve Suprasetter Serisi modelleri ve de Lüscher Xpose! 
                                                   Kalıp pozlandırıcı

Gerekli lazer enerjisi               325mJ/cm²

Kalıp çözünürlüğü                    80’lik tramda %1- %98

FM tramlama kabiliyeti           20µm   

Baskı Trajı                                100.000 baskı

Raf ömrü                                  18 ay

 
< Önceki   Sonraki >
( v.3.5.75 ) Copyright © 2017 Dereli Graphic A.Ş. All Rights Reserved. | Bu siteyi kullanmanız; kullanım şartlarını kabul ettiğiniz anlamına gelir.